by 
Drewniany plac zabaw może być jedną z większych inwestycji w przydomowym ogrodzie. Nic więc dziwnego, że przed zakupem pojawia się obawa: czy za kilka lat drewno nie zacznie gnić, pękać albo tracić swojej wytrzymałości?
Nie ma jednej liczby określającej trwałość każdego drewnianego placu zabaw. Dwie pozornie podobne konstrukcje mogą po 10 latach wyglądać zupełnie inaczej. Decydują przede wszystkim gatunek i jakość drewna, sposób zaprojektowania konstrukcji, ochrona przed długotrwałą wilgocią, kontakt z podłożem, prawidłowy montaż oraz późniejsza konserwacja.
Dlatego zamiast pytać wyłącznie: „Ile lat wytrzyma drewniany plac zabaw?”, warto sprawdzić, co producent zrobił, aby konstrukcja rzeczywiście mogła służyć przez wiele sezonów.
Czy drewniany plac zabaw może wytrzymać 10, 15 albo 20 lat?
Może służyć przez wiele lat, ale uczciwy producent nie powinien obiecywać konkretnej żywotności wyłącznie na podstawie tego, że plac wykonano z drewna.
Ta sama konstrukcja ustawiona w suchym, przewiewnym miejscu może być eksploatowana w zupełnie innych warunkach niż plac stojący przez większość dnia w cieniu, na podmokłym terenie.
Znaczenie mają również jakość materiału, sposób posadowienia, intensywność użytkowania, ekspozycja na warunki atmosferyczne oraz regularna kontrola stanu konstrukcji.
Dlatego deklaracja „ten plac wytrzyma 20 lat” mówi mniej niż konkretne informacje o drewnie, konstrukcji, sposobie kotwienia, konserwacji, gwarancji i doświadczeniu producenta.
Drewno drewnu nierówne. Gatunek ma znaczenie
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na trwałość placu jest rodzaj zastosowanego drewna.
Poszczególne gatunki różnią się naturalną odpornością na działanie organizmów powodujących rozkład drewna. Znaczenie ma również to, czy mówimy o twardzieli, czyli wewnętrznej części pnia, czy o bielu znajdującym się bliżej jego zewnętrznej części.
Dobrym przykładem jest Western Red Cedar (Thuja plicata). Twardziel tego drewna zawiera naturalne substancje ekstrakcyjne wpływające na jego odporność na rozkład biologiczny.
Według klasyfikacji stosowanej w EN 350 naturalną trwałość drewna wobec grzybów powodujących rozkład określa się w klasach od 1 do 5, gdzie klasa 1 oznacza drewno bardzo trwałe, a klasa 5 – nietrwałe. Twardziel północnoamerykańskiego Western Red Cedar jest klasyfikowana jako trwała – klasa 2.
Nie oznacza to jednak, że cedr jest niezniszczalny ani że każdy jego element ma identyczne właściwości. Naturalna trwałość twardzieli i bielu różni się, a na żywotność gotowej konstrukcji wpływają również warunki, w których drewno będzie użytkowane.
Dlatego przy zakupie warto pytać nie tylko: „Z jakiego drewna wykonano plac?”, ale również o jakość i specyfikację materiału zastosowanego w elementach konstrukcyjnych.
Nie sam deszcz niszczy drewno. Problemem jest wilgoć, która nie może wyschnąć
Drewniany plac zabaw stojący w ogrodzie będzie moknąć. Deszczu czy śniegu nie da się uniknąć.
Kluczowe jest jednak to, co dzieje się z wodą później.
Dobrze zaprojektowana konstrukcja powinna ograniczać miejsca, w których wilgoć może utrzymywać się przez długi czas, oraz umożliwiać wysychanie drewna.
Szczególnie istotne są połączenia elementów, poziome powierzchnie, miejsca styku kilku części konstrukcji oraz fragmenty, w których może gromadzić się woda.
Dlatego trwałość drewnianego placu zabaw zależy nie tylko od gatunku drewna. Równie ważny jest projekt całej konstrukcji i sposób rozwiązania miejsc szczególnie narażonych na działanie wilgoci.
Nawet bardzo dobry materiał nie zrekompensuje błędów konstrukcyjnych powodujących długotrwałe zaleganie wody.
Kontakt drewna z gruntem – newralgiczne miejsce konstrukcji
Jednym z ważniejszych elementów, które warto sprawdzić przed zakupem drewnianego placu zabaw, jest sposób jego posadowienia.
Element mający bezpośredni kontakt z wilgotnym gruntem jest narażony na znacznie trudniejsze warunki niż drewno znajdujące się ponad powierzchnią ziemi. Wilgoć może utrzymywać się wokół niego przez długi czas, tworząc warunki sprzyjające biologicznej degradacji materiału.
Dlatego sposób kotwienia placu nie jest wyłącznie kwestią jego stabilności.
Może mieć również znaczenie dla trwałości całej konstrukcji.
Przed zakupem warto zapytać producenta, w jaki sposób rozwiązano kontakt elementów konstrukcyjnych z podłożem, jak wygląda kotwienie oraz jak zabezpieczono miejsca szczególnie narażone na działanie wilgoci.
Trwałość to nie tylko odporność drewna na gnicie
Mówiąc o trwałości placu zabaw, często koncentrujemy się wyłącznie na drewnie. Tymczasem wieloletnia konstrukcja musi również zachować odpowiednią stabilność i nośność.
Znaczenie mają przekroje słupków i belek, sposób wykonania połączeń, elementy mocujące oraz jakość montażu.
Grubszy słupek sam w sobie nie oznacza, że drewno jest bardziej odporne na rozkład biologiczny. Odpowiednio dobrane przekroje elementów mają jednak znaczenie dla nośności, sztywności i wieloletniego bezpiecznego użytkowania całej konstrukcji.
Dlatego przy porównywaniu dwóch placów zabaw nie warto kierować się wyłącznie liczbą huśtawek, zjeżdżalni czy wyglądem wieży.
To, czego nie widać na zdjęciu produktowym, może mieć znacznie większe znaczenie po kilku latach użytkowania.
Drewno pęka. Czy to oznacza, że plac jest uszkodzony?
Nie zawsze.
Drewno jest materiałem naturalnym i higroskopijnym. Reaguje na zmiany wilgotności otoczenia, pęcznieje i kurczy się, dlatego wraz z upływem czasu na jego powierzchni mogą pojawiać się naturalne pęknięcia.
Pęknięcie powstające podczas wysychania drewna nie jest tym samym co jego rozkład biologiczny.
Nie oznacza to jednak, że stan konstrukcji można przestać kontrolować. Szczególnie głębokie pęknięcia, poluzowane połączenia, miękkie fragmenty drewna, oznaki rozkładu czy zmiany wpływające na stabilność elementów powinny zostać ocenione zgodnie z zaleceniami producenta, a w razie potrzeby przez serwis.
Regularna kontrola jest jednym z elementów wieloletniego użytkowania każdej konstrukcji drewnianej.
Czy drewniany plac zabaw trzeba konserwować?
Naturalna trwałość drewna nie oznacza, że konstrukcja jest całkowicie bezobsługowa.
Plac przez cały rok pozostaje na zewnątrz. Oddziałują na niego deszcz, śnieg, promieniowanie UV, zmiany temperatury, zabrudzenia i codzienne użytkowanie.
Zakres wymaganej pielęgnacji zależy jednak od zastosowanego materiału oraz zaleceń producenta. Nie każdy rodzaj drewna wymaga dokładnie takiej samej konserwacji.
Dlatego przed zakupem warto zadać bardzo proste pytanie:
Jakiej konserwacji wymaga ten konkretny plac i jak często należy ją wykonywać?
Warto również sprawdzić, jak często należy kontrolować połączenia, kotwienie i elementy ruchome oraz czy producent zapewnia serwis i części zamienne.
To znacznie bardziej wartościowe informacje niż samo hasło „odporny na warunki atmosferyczne”.
Co kilkanaście lat użytkowania mówi o trwałości placu?
Przy produkcie, który ma służyć przez wiele sezonów, ważne są nie tylko deklarowane właściwości materiału. Liczy się również doświadczenie z konstrukcjami, które rzeczywiście od lat stoją w ogrodach klientów.
Woodlit produkuje cedrowe place zabaw od 2007 roku. Według danych firmy od tego czasu żaden zestaw nie wrócił do producenta z powodu gnicia lub rozkładu drewna.
Nie oznacza to oczywiście, że drewno jest niezniszczalne ani że każdy plac niezależnie od sposobu użytkowania będzie miał identyczną żywotność.
Pokazuje jednak, dlaczego przed zakupem warto sprawdzić nie tylko cenę i wygląd produktu, ale również z jakiego materiału został wykonany oraz jakie doświadczenie producent ma z konstrukcjami użytkowanymi przez wiele lat.
Nie pytaj tylko „ile kosztuje?”. Zapytaj „na ile lat?”
Dwa drewniane place zabaw mogą wyglądać bardzo podobnie na zdjęciu, a jednocześnie znacząco różnić się pod względem zastosowanego materiału, konstrukcji, przekrojów elementów, sposobu kotwienia czy możliwości późniejszego serwisowania.
Dlatego najniższa cena zakupu nie zawsze oznacza najniższy koszt w dłuższej perspektywie.
Jeżeli tańsza konstrukcja wymaga częstych napraw albo po kilku latach trzeba ją wymienić, początkowa oszczędność może okazać się pozorna.
Przy większej inwestycji warto więc pomyśleć o koszcie przypadającym na rok rzeczywistego użytkowania placu.
Konstrukcja kosztująca więcej w dniu zakupu, ale służąca rodzinie znacznie dłużej, może okazać się rozsądniejszym wyborem niż kilkukrotna wymiana tańszych zestawów.
Sprawdź przykładowe ceny placów zabaw do ogrodu – Woodlit.pl
Jak długo wytrzyma drewniany plac zabaw? Zadaj producentowi 7 pytań
Przed zakupem warto wyjść poza zdjęcia, kolor zjeżdżalni i liczbę atrakcji. O trwałości konstrukcji znacznie więcej powiedzą odpowiedzi na kilka konkretnych pytań:
- Z jakiego dokładnie gatunku i rodzaju drewna wykonano konstrukcję?
- Jak rozwiązano kontakt drewna z podłożem?
- Czy konstrukcja ogranicza gromadzenie się wody i umożliwia wysychanie drewna?
- W jaki sposób plac jest kotwiony?
- Jakiej konserwacji wymaga drewno i jak często należy ją wykonywać?
- Jak wygląda gwarancja, dostępność części zamiennych i późniejszy serwis?
- Czy po kilku lub kilkunastu latach można wymienić pojedyncze elementy zamiast całego placu?
Odpowiedzi na te pytania pozwalają znacznie lepiej porównać dwa pozornie podobne drewniane place zabaw do ogrodu niż sama cena podana w katalogu.
Dobry drewniany plac zabaw powinien starzeć się razem z ogrodem
Drewno będzie się zmieniało. Z czasem może zmienić kolor, na powierzchni mogą pojawić się naturalne ślady użytkowania czy pęknięcia związane z jego pracą.
Nie oznacza to jednak, że po kilku latach konstrukcja musi zacząć gnić.
O trwałości drewnianego placu zabaw decyduje cały system: odpowiednio dobrane drewno, właściwy projekt, ograniczenie długotrwałego kontaktu z wilgocią, prawidłowe posadowienie i montaż oraz późniejsza kontrola i konserwacja konstrukcji.
Dlatego pytając, czy plac wytrzyma 10, 15 czy 20 lat, warto zacząć od czegoś innego:
Z czego został wykonany i co zrobiono w jego konstrukcji, aby rzeczywiście mógł służyć przez wiele lat?
Jeżeli plac ma służyć dzieciom przez kilkanaście kolejnych sezonów, odpowiedź na te pytania może okazać się znacznie ważniejsza niż najniższa cena widoczna w katalogu.
Artykuł gościnny.
